Įrsskżrsla fyrir įriš 2009
1. Inngangur
Starfsemi embęttis rķkissįttasemjara var um margt eftirminnileg įriš 2009. Fyrst mį nefna aš mikill fjöldi kjarasamninga rann śt snemma įrsins og bišu endurnżjunar. Sķšan er aš nefna aš gerš svokallašs stöšugleikasįttmįla var ķ nokkrum męli unnin ķ hśsakynnum sįttasemjara. Žrįtt fyrir aš samkomulag vęri um tiltekin višmiš ķ kjaramįlum var unniš aš nokkrum fjölda kjarasamninga į įrinu, oft hjį stéttarfélögum sem standa utan samkomulagsins um stöšugleika sem gert var 26. jśnķ 2009. Žannig hefur įriš veriš tilbreytingarķkt.
2. Hlutverk rķkissįttasemjara
Hlutverk rķkissįttasemjara er samkvęmt lögum nr. 80/1938 meš sķšari breytingum, aš annast sįttastörf ķ vinnudeilum launafólks og félaga žess annars vegar og atvinnurekenda og félaga žeirra hins vegar. Žessir ašilar eru gjarnan kallašir einu nafni ašilar vinnumarkašarins.
Ašilum vinnumarkašarins er skylt aš gera įętlun um skipulag višręšna um endurnżjun kjarasamnings ķ sķšasta lagi 10 vikum įšur en samningar eru lausir. Reynist samningavišręšur ašila įrangurslausar getur hvor ašili um sig eša žeir sameiginlega vķsaš deilunni til sįttasemjara. Sé mįlum vķsaš til sįttasemjara eša hann tekur stjórn višręšna ķ sķnar hendur aš eigin frumkvęši, fer hann almennt meš stjórn funda en getur einnig gert samningsašilum aš ręša mįl frekar sķn į milli įn hans ašildar.
Ennfremur segir um skyldur rķkissįttasemjara aš įrangurslaus tilraun til aš nį sįttum ķ višręšum undir stjórn sįttasemjara er forsenda žess aš heimilt sé aš boša til vinnustöšvunar. Deilu sem stefnir ķ įtök meš vinnustöšvun, ber aš tilkynna sįttasemjara og žeim sem hśn beinist aš, meš 7 sólarhringa fyrirvara. Sįttasemjari getur ekki frestaš bošašri vinnustöšvun en ašilum į almenna vinnumarkašnum er žaš heimilt. Beri samningaumleitanir sįttasemjara ekki įrangur er honum heimilt aš leggja fram mišlunartillögu til lausnar vinnudeilu aš undangengnum višręšum viš deiluašila.
Loks er žess aš geta aš sįttasemjari hefur vķštękar heimildir til gagnaöflunar um įstand og horfur ķ atvinnulķfi og į vinnumarkaši sem og um žróun kjaramįla um allt land. Rķkissįttasemjari skal ennfremur halda yfirlit um hvenęr sįttafundir eru haldnir, hverjir sitja žį og um žau gögn sem fram eru lögš. Žį skal hann halda skrį yfir gildandi kjarasamninga og er ašilum aš kjarasamningum skylt aš senda honum afrit af öllum kjarasamningum, uppsögn kjarasamninga og kröfugerš.
3. Gerš kjarasamninga og stöšugleikasįttmįla
Lętur nęrri aš ķ landinu séu ķ gildi rśmlega 300 samningar um kaup og kjör milli launžega og vinnuveitenda žeirra. Į sķšari įrum hefur fęrst ķ vöxt, aš samningar séu geršir ķ hśsakynnum rķkissįttasemjara. Sjį mešfylgjandi; Kjarasamningar geršir įriš 2009 - Yfirlit yfir kjarasamninga einstakra félaga og sambanda.
Į įrinu 2009 lętur nęrri aš um 200 žeirra kjarasamninga sem eru ķ gildi hafi runniš śr gildi. Ķ kjölfar stöšugleikasįttmįlans voru geršir fjölmargir samningar. Taka žessir samningar einkum til ašila į almennum vinnumarkaši ž.e. ašildarfélaga ASĶ og SA. Ķ lok įrs 2009 voru kjarasamningar ógeršir viš öll félög BHM alls 26 aš tölu. Ógeršir eru einnig samningar viš félög innan Kennarasambands Ķslands žar sem bęši fjįrmįlarįšherra fyrir hönd rķkisins og launanefnd sveitarfélaganna fyrir hönd Sambands ķslenskra sveitarfélaga, eru višsemjendur. Žį er žess aš geta aš samningar sem geršir voru upp śr mišju įri 2009, svo sem viš Landsamband sjśkraflutninga- og slökkvilišsmanna og Landsamband lögreglumanna voru felldir.
Framan af įri fór fram vinna ašila vinnumarkašarins aš gerš svonefnds stöšugleikasįttmįla. Sįttmįlinn er samkomulag helstu landssambanda launafólks ķ landinu, Samtaka atvinnulķfsins og rķkisvaldsins um röš ašgerša sem miša aš žvķ aš efla atvinnustarfsemi ķ landinu og rétta efnahagslķfiš viš eftir hrun fjįrmįlakerfisins ķ október 2008. Gerš žess samkomulags lauk meš undirritun žess 26. jśnķ 2009. Ķ ašdraganda žessa fór fram mikil vinna ķ hśsnęši rķkissįttasemjara jafnt ķ fįmennum sem fjölmennum hópum. Samanber: Lausir kjarasamningar 2009.
Allar kjaravišręšur ķ kjölfar stöšugleikasįttmįlans hafa litast af žeim višmišum um kaup og kjör sem žar eru sett. Į žetta jöfnun höndum viš kjarasamninga sem hafa veriš geršir meš eša įn ašildar sįttasemjara.
4. Deilum vķsaš til rķkissįttasemjara
Margar kjaradeilur leysast įn ašildar sįttasemjara en öšrum er vķsaš til hans. Įriš 2009 var 18 mįlum vķsaš meš formlegum hętti til rķkissįttasemjara. Frį įrinu 2008 voru 3 mįl óleyst ķ upphafi įrsins. Alls voru žvķ 21 mįl til mešferšar hjį sįttasemjara. Mįlin sem vķsaš var til sįttasemjara eru eins og fram kemur ķ hjįlögšu yfirliti: Sįttamįl 2009. 10 mįl hafa veriš leyst meš samningum deiluašila, 3 dregin til baka eša felld nišur og 8 eru óleyst ķ lok įrs 2009.
5. Samningafundir ķ vķsušum og óvķsušum mįlum
Hjį rķkissįttasemjara er haldiš yfirlit um alla samningafundi sem fram fara ķ hśsakynnum embęttisins. Af augljósum įstęšum er įlag mismikiš eftir tķmabilum og stöšu samninga hverju sinni. Į įrinu 2009 voru alls haldnir 126 sįttafundir ķ mįlum sem vķsaš var og skrįšir eru 372 fundir ķ mįlum sem leystust milli samningsašila įn ašildar sįttasemjara eša eru vegna geršar stöšugleikasįttmįlans. Fjöldi samninganefnda og einstaklinga kemur jafnan aš gerš kjarasamninga. Ekki er haldiš yfirlit um fjölda eša nöfn einstaklinga žar sem ekki reynir į ašild sįttasemjara.
Žess mį geta aš fundir til undirbśnings stöšugleikasįttmįla voru išulega fjölmennir. Loks mį nefna aš fjįrmįlarįšuneytiš fékk afnot af hśsakynnum embęttisins sumariš 2009 vegna samninga viš erlenda ašila um endurreisn bankakerfisins.
6. Nż heimasķša rķkissįttasemjara
Į įrinu var opnuš nż heimasķša rķkissįttasemjara. Leitaš var til fyrirtękisins Stefnu ehf. į Akureyri meš grunnvinnu sķšunnar en efniš sem į sķšunni birtist er unniš į heimavelli. Viš gerš sķšunnar var leitast viš aš gera efniš ķ senn upplżsandi fyrir žį sem eiga ķ samskiptum viš embęttiš og auka rafręn samskipti žar sem viš veršur komiš. Žannig er nś mögulegt aš vķsa kjaradeilu til śrlausnar meš rafręnum hętti aš uppfylltum įkvešnum skilyršum.
Nokkur vinna hefur veriš lögš ķ aš setja fram į einfaldan hįtt upplżsingar um hlutverk sįttasemjaraembęttisins en žvķ er ķtarlega lżst ķ lögum nr. 80/1938 meš sķšari breytingum. Žį er settur fram listi og skżringar yfir helstu hugtök sem algengust eru ķ kjarasamningum og viš gerš žeirra. Loks er létt undir meš žeim, sem leita eftir tilteknum upplżsingum og jafnan hafa veriš veittar. Tekur žetta til fjölda mįla sem vķsaš er til rķkissįttasemjara, fjöldi kjarasamninga sem geršir eru og sitthvaš fleira sem skylt er aš veita upplżsingar um.
7. Starfsmannahald og rekstur
Į launaskrį hjį embętti rķkissįttasemjara įriš 2009 var auk rķkissįttasemjara, Elķsabet S. Ólafsdóttir, skrifstofustjóri. Heildarśtgjöld hjį embęttinu nįmu tępum 55 m. kr. og eru innan heimilda fjįrlaga.
Hjįlagt:
Sįttamįl 2009.
Lausir kjarasamninga įriš 2009.
Kjarasamningar geršir 2009 -Yfirlit yfir kjarasamninga einstakra félaga og sambanda.
